و خوارى نيست ، و آيا آدمى اين حقيقت را در هنگام سجده كردن احساس نمىكند كه پيشانى را با فروتنى و خوارى بر زمين مىنهد ؟ و چون آدمى حقيقت نفس خويش را بازشناسد ، حجاب كبرى كه او را از شناختن پروردگارش جدا مىكند از ميان مىرود ، و متوجه مىشود كه فيض نور او همهء قلبش را فرا گرفته است ، و به همين سبب در اثر روايت شدهء از پيامبر - صلى اللَّه عليه و آله - آمده است كه : « نزديكترين فاصله ميان بنده و پروردگارش در زمانى است كه سجده مىكند » . « 11 » از امام رضا - عليه السلام - روايت شده است كه گفت : « نزديكترين فاصله ميان بنده و پروردگارش در زمانى است كه سجده مىكند ، و اين از گفتهء خداى عز و جلّ است كه : وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ - سجده كن و نزديك شو » . « 12 » و فقها سجده كردن هنگام تلاوت اين آيه را واجب شمرده‌اند ، و سجده كردن در سورة العلق را يكى از چهار جا شمرده‌اند كه سجده كردن در آنها واجب است ، و سه جاى ديگر در اين سوره‌ها است : « الم السجدة » و « فصّلت » و « النجم » . و از امير المؤمنين - عليه السلام - روايت شده است كه گفت : « سجودهاى واجب در چهار جا است : « الم » و « حم تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » و « النجم » و « اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ » . اما ذكر سجده ، كه گفته‌اند امام صادق - عليه السلام - در سجدهء خود مىخوانده ، چنين است : « لا إله الا اللَّه حقا حقا ، لا إله الا اللَّه ايمانا و تصديقا ، لا إله الا اللَّه عبودية و رقا ، سجدت لك يا رب تعبّدا و رقّا ، لا مستنكفا و لا مستكبرا بل أنا عبد ذليل خائف مستجير ، و سپس سر را برمىداشت و تكبير مىگفت » . « 13 »

--> ( 11 ) - همان منبع ، ص 612 . ( 12 ) - همان منبع ، ص 611 . ( 13 ) - همان جا .